Gra karciana – gra, w której używa się kart do gry.
Liczba graczy
Liczba graczy może wahać się od 1 (pasjanse), w nielicznych przypadkach sięgając nawet 20 (poker).
W pewnych grach jak poker, makao może brać udział różna liczba graczy bez szczególnych zmian reguł gry. Pewne gry posiadają specjalne warianty dla różnych liczb graczy (np. kierki które są przeznaczone dla czterech graczy mają wariant dla trzech). Istnieją również gry, w których przy liczbie graczy większej niż przewidziana gracze kolejno opuszczają rozdania (skat, różne odmiany tarota). Inne gry praktycznie nie przewidują możliwości uczestnictwa w nich innej niż przewidziana liczby graczy (brydż).
Gracze w grach karcianych grają samodzielnie lub dobierają się w drużyny, które są stałe (brydż) lub zmieniają się (skat).
Mechanizm i cel gry
Gry z braniem lew
Lewę stanowią najczęściej karty wyłożone po jednej kolejno przez każdego gracza. Jeden gracz (ten który dołożył najstarszą kartę) bierze lewę. Gry te są często poprzedzane licytacją.
Licytacja
W wielu grach występuje element licytacji, w której gracze zobowiązują się do spełnienia tzw. kontraktu. Może to być:
Częste reguły rozgrywki
Obowiązek dokładania do koloru - występuje w prawie wszystkich grach tej grupy. Gracz musi dołożyć kartę w kolorze wyjścia, tj. w kolorze pierwszej karty dołożonej do lewy, o ile ma taką możliwość.
Atu - jeden z kolorów jest wyznaczony jako najstarszy. Karty atutowe są zawsze starsze od kart w innych kolorach. Kolor atutowy może być losowany, wybierany przez jednego z graczy (skat), wyznaczany przez licytację (brydż), lub uzależniony od innych czynników (tysiąc, gdzie atutowym staje się kolor zgłoszonego meldunku). Istnieją też gry, gdzie część lub cały atut jest stały. Karty tarotowe zawierają 22 taroki - karty spełniające zawsze rolę atutów, natomiast w skacie cztery walety są zawsze atutami.
Obowiązek atutowania - w niektórych grach (wszystkie odmiany tarota) gracz musi zagrać atu jeśli nie posiada karty w kolorze wyjścia.
Obowiązek bicia - w niektórych grach (tysiąc) gracz musi starać się zabrać lewę jeśli ma taką możliwość.
Możliwe cele gry
Gry których celem jest zdobywanie lub pozbywanie się kart
Gry, których celem jest tworzenie określonych układów
Gry oparte na porównywaniu kart
Starszeństwo kart
Terminem starszeństwo kart określa się hierarchię ważności kart w tradycyjnych grach karcianych. W większości tych tradycyjnych gier przyjmuje się taką samą skalę starszeństwa:
Asy w niektórych grach zaliczane są do figur, a w innych do blotek – mają one wtedy najniższą wartość w skali starszeństwa. W niektórych taliach są oznaczane jako "jedynka".
Szczególną grą pod względem hierarchii kart jest gra w tysiąca, gdzie starszeństwo jest nieco inne:
Albo i w skacie:
W niektórych grach karcianych używa się także jokerów. Joker w kartach pełni dwie funkcje: zastępuje jakąś kartę (np. remik) lub uczestniczy w grze jak każda inna karta - wtedy w hierarchii ważności jest najwyżej (np. wojna).